به گزارش روابط عمومی سازمان جهاد کشاورزی خراسان جنوبی، مریم جوادی بایگی در بازدید خبرنگاران از «ایستگاه اصلاح نژاد بزکرکی» گفت: در راستای حمایت از دامداران و کشاورزان مناطق روستایی و به منظور مقابله و کاهش آسیب های وارده به بخش تولیدات دامی، طرح اصلاح نژاد دام سبک روستایی با رویکرد افزایش بهره و با هدف حفظ و توسعه پرورش بز کرکی به شکل کاملا اقتصادی در دستور کار قرار گرفت.
مدیر جهاد کشاورزی سربیشه با بیان اینکه بز کرکی در آب و هوای خاص پرورش می یابد گفت: مناطق استوایی، حاشیه و قسمت های خشک کویری و حتی نواحی خشک سردسیر برای بز کرکی مناسب هستند و در مناطق مرطوب هرگز نمی توان آن را پرورش داد.
جوادی بایگی افزود: بز کرکی یکی از مهمترین نژادهای بز ایران است که از چندین سال قبل اصلاح نژاد این دام به سبک نیاکان در شهرستان سربیشه خراسان جنوبی در حال انجام است.
وی بیان کرد: بزهای بومی خراسان جنوبی توده های بز کرکی هستند که بیش از 50 درصد و حتی در نمونه هایی 80 تا 90 درصد از پوشش بدن آنها کرک است.
مدیر جهاد کشاورزی سربیشه جمعیت دام سبک این شهرستان را 162 هزار و 159 راس اعلام کرد و افزود: از این تعداد 49 هزار و 170 راس بز بالغ هستند که به ازای هر راس 249 گرم کرک تولید می شود.
وی اظهار داشت: میانگین تولید کرک از هر بز 500 گرم است لذا میزان تولیدات این شهرستان 12 تن کرک و 16 تن مو در سال است.
جوادی با اشاره به فعالیت مرکز اصلاح نژاد بز کرکی استان در شهرستان سربیشه یادآور شد: این مرکز با ایستگاه فعالیت های فنی، علمی و اصلاح نژاد فعالیت خود را با خرید بزهای کرکی از گله داران منطقه در سال 1378 به طور رسمی آغاز کرد و مراکز و ایستگاه های اصلاح نژادی به عنوان هسته های بارز ژنتیکی سبب ایجاد بانک ژن و حفظ نژاد دامی می شوند.
وی گفت: در مناطق مرزی بادهای موسمی و طوفان های شنی فعالیت های کشاورزی و دامداری مردم سختکوش منطقه را تحت تاثیر قرار داده است.
وی ادامه داد: به علت خشکسالی های چند سال اخیر که در این منطقه شدت بیشتری داشته تعداد زیادی از دام های روستاییان و عشایر منطقه تلف یا کشتار شده و جمعیت دامی به شدت کاهش یافت.
جوادی گفت: از طرفی مهاجرت بی رویه روستاییان به شهرها و کاهش جمعیت فعال ساکن در روستا با مشاغل خدماتی نیز رونق چندانی ندارد در این صورت یکی از پتانسیل های با ارزش منطقه وجود بز کرکی بومی جنوب خراسان است که به لحاظ آشنایی روستاییان و عشایر با دامداری و ویژگی های که این فعالیت تولید دارد امکان ایجاد فرصت های شغلی در روستاها فراهم شده است.
مدیر جهاد کشاورزی سربیشه اظهار امیدواری کرد: سال های آینده با حمیات های هوشمندانه و همراهی دامداران استان شاهد توسعه پایدار صنعت دام سبک و ارتقای بهره وری و بهبود شرایط اقتصادی دامداران در استان باشیم.
مسئول مرکز اصلاح نژاد بز کرکی سربیشه هم دوقلوزایی را از خصوصیات بارز این نوع بز دانست و افزود: شهرت اصلی این نژاد به دلیل تولید کرک بوده که در نژادهای خالص بیش از 80 درصد بدن آنها را کرک می پوشاند.
روح الله کلنگی خواه بیان کرد: از شیر این نوع دام بیشتر برای مصرف بزغاله ها استفاده می شود چون ارزش اقتصادی کرک بالاتر از تولید شیر است.
وی اظهار داشت: دام مازاد این مرکز سالانه بین دامداران منطقه با قیمت مصوب توزیع می شود با این هدف که اصلاح نژاد دام به سبک نیاکان نسل به نسل منتقل و برای آنها بهره وری اقتصادی داشته باشد.
مسئول مرکز اصلاح نژاد بز کرکی سربیشه گفت: این مرکز با مساحت 45 هکتار دارای 15 هکتار تاسیسات و 2 هزار هکتار ساختمان شامل جایگاه های نر، ماده و بزغاله است.
وی شهرستان های سربیشه و درمیان خراسان جنوبی را مستعد پرورش این نوع نژاد دانست و یادآور شد: در حال حاضر کرک تولیدی در شهرستان به فروش می رسد و قیمت آن نیز مانند دلار در حال تغییر است به طوری که هر کیلوگرم کرک 200 تا 250 هزار تومان به فروش می رسد.
کلنگی خواه ترویج و حفظ ذخایر ژنتیکی بز کرکی منطقه، رشد کمی و کیفی تولید کرک و تامین مواد اولیه صنایع و کارخانجات و فراهم کردن امکان توسعه پایدار بز کرکی منطقه را از اهداف ایجاد این مرکز 300 راسی در شهرستان برشمرد.
بز کرکی به واسطه تولید کرک مرغوب و کیفیت بالا از ارزش اقتصادی بالایی در بازارهای جهانی برخوردار بوده و زیستگاه اصلی این نوع دام در خراسان جنوبی و شهرستان سربیشه است.
به گزارش روابط عمومی سازمان جهاد کشاورزی خراسان جنوبی، محمدحسن غلامی در بازدید از پروژه سیستم های آبیاری تحت فشار با بیان اینکه کشتهای نشایی و کشتهای نواری از برنامه های موفق جهادکشاورزی در طول سالهای اخیر است، گفت: در بحث سیستمهای نوین آبیاری به استان ۹۳ میلیارد تومان اعتبار داشتیم که تاکنون حدود ۴۵ درصد تخصیص داده شده است.
مدیر آب و خاک و امور فنی و مهندسی سازمان جهاد کشاورزی خراسان جنوبی با اشاره به اینکه خاک استان بافت سبکی دارد، اظهار کرد: خاک استان دارای گچ بوده، عمق خاک کم و به لحاظ ماده آلی فقیر است.
وی با اشاره به اینکه وضعیت خاک استان وضعیت مناسبی نیست، افزود: وضعیت نگهداری خاک استان، فقیر است و این امر، دوره آبیاری را کاهش میدهد.
مدیر آب و خاک و امور فنی و مهندسی سازمان جهاد کشاورزی خراسان جنوبی با بیان اینکه خاک فقیر، آب را نگه نمیدارد، تصریح کرد: در شرایط گرم و خشک تبخیر آب بالا است و زمانی که تبخیر زیاد شد، عملکرد محصول کاهش مییابد.
غلامی با اشاره به دانش کشاورزان استان، خاطرنشان کرد: دانش علمی کشاورزان خراسان جنوبی در سطح مطلوب است چرا که توانستند با وجود خاک نامرغوب محصولاتی با کیفیت و کمیت عالی پرورش دهند.
وجود 11 هزار منبع آبی در خراسان جنوبی
وی به وجود 11 هزار و 740 منبع آبی(چاه، چشمه و قنات) در استان اشاره کرد و افزود: از این تعداد 6652 رشته قنات، 3299 حلقه چاه و مابقی چشمه هستند.
مدیر آب و خاک و امور فنی و مهندسی سازمان جهاد کشاورزی خراسان جنوبی گفت: 60 درصد آبهای استان دارای ای. سی بالای پنج هزار و 40 درصد زیر پنج هزار هستند که در بحث قنوات این موضوع برعکس است.
غلامی اظهار کرد: با توجه به اینکه جزو استانهای کم بارش به ویژه در سالهای اخیر در کشور هستیم، استفاده از سیستمهای نوین آبیاری را در مزارع پیگیری میکنیم.
وی با بیان اینکه در بحث سیستمهای نوین آبیاری به استان ۹۳ میلیارد تومان اعتبار داشتیم که تاکنون حدود ۴۵ درصد تخصیص داده شده است، افزود: جهاد کشاورزی استان در سال 95 و نیمه سال 96 بیش از 80 درصد اراضی کشاورزی را به سیستم نوین آبیاری تحت فشار مجهز کرده است.
مدیر آب و خاک و امور فنی و مهندسی سازمان جهاد کشاورزی خراسان جنوبی با اشاره به اینکه در این طرح در هر هکتار ۴۴۰ هزار متر مکعب صرفه جویی در آب شده است، تصریح کرد: به طور کلی در اعتبارات سال 95، ۴۰ میلیون متر مکعب صرفه جویی آب در بخش کشاورزی داشتهایم.
غلامی با بیان اینکه در چند سال اخیر کشاورزان استان به سمت استفاده از سیستمهای نوین آبیاری رفتند و در این خصوص اعتبارات مناسبی از وزارت خانه گرفتهایم، اظهار کرد: بحث آب یک موضوع مهم بوده و تنها معطوف به سازمان آب و یا وزارت نیرو نمیشود و هر اداره، نهاد یا سازمان در حد خود سهمی در این امر دارد که جهاد کشاورزی در طی چند سال اخیر توانسته با ایدههای به روز و به صرفه در بخش آب کشاورزی این موضوع را مدیریت کند.
وی ادامه داد: در امر کشتهای گلخانهای بسیار موفق عمل کردهایم و هماکنون در بیشتر شهرستانهای استان، کشت گلخانهای را جایگزین دیگر کشتها کردهایم.
مدیر آب و خاک و امور فنی و مهندسی سازمان جهاد کشاورزی خراسان جنوبی با اشاره به بازسازی، مرمت و احیا قنوات استان، خاطرنشان کرد: این اقدام جهادکشاورزی استان نیز تا ۳۱ تیرماه امسال به نتیجه میرسد.
غلامی ادامه داد: کشتهای نشایی و کشتهای نواری از دیگر برنامههای سازمان جهاد کشاورزی است که در طی سالهای گذشته این کشتها انجام شده است.
وی با اشاره به اینکه در بخش مرکزی شهرستان بیرجند در سال 95 بیشترین کشتهای نشایی انجام شده است، یادآور شد: در خراسانجنوبی 50 هکتار کشت گلخانهای داریم.
خراسانجنوبی رتبه دوم جمعیت شتر کشور را دارد.
به گزارش روابط عمومی سازمان جهادکشاورزی خراسان جنوبی، دکتر سید جلال مدرسی در بازدید از مزرعه پرورش شتر، با بیان اینکه سرمایه گذاری داخلی و خارجی خوبی در بحث شتر انجام شده است،گفت: امیدواریم سال آینده بتوانیم به یکی از تولیدکنندگان خوب شیر شتر در منطقه تبدیل شویم.
معاون بهبود تولیدات دامی با بیان اینکه نزدیک به ۲۰ درصد از جمعیت شتر کشور در خراسانجنوبی است، تصریح کرد: از نظر جمعیت شتر، خراسانجنوبی رتبه دوم را در کشور پس از سیستان و بلوچستان دارد.
مدرسی با بیان اینکه سرمایه گذاری داخلی و خارجی خوبی در بحث شتر انجام شده است، اظهار کرد: امیدواریم در سال آینده بتوانیم به یکی از تولیدکنندگان خوب شیر شتر در منطقه تبدیل شویم.
معاون بهبود تولیدات دامی افزود: شیر شتر برای درمان بیماری های دیابت، یرقان، کبد، کم خونی، سل، شکنندگی استخوان ها و نرمی استخوان در کودکان، سرماخوردگی، تب، آنفولانزا و هپاتیت " ب " مفید است.
وی افزود: نزدیک به ۳۰ هزار نفر جمعیت شتر استان است و نزدیک به دو تن شیر شتر در روز در استان تولید میشود.
معاون بهبود تولیدات دامی سازمان جهاد کشاورزی خراسانجنوبی با بیان اینکه با توجه به اینکه اقلیم استان برای پرورش شتر مناسب است ظرفیت پرورش آن در استان وجود دارد، افزود: پرورش شتر ارزش افزوده خوبی برای دامداران دارد.
وی ادامه داد: متاسفانه خشکسالی چندین ساله علاوه بر مشکلاتی که برای دامداران برای تامین علوفه ایجاد کرده است، باعث ضعف مراتع و خشک شدن بعضی از چاههایی که برای گلهها استفاده میشود نیز شده است.
معاون بهبود تولیدات دامی سازمان جهاد کشاورزی خراسانجنوبی بیان کرد: بخش دام و طیور خصوصا دام وابسته به مرتع، حساس ترین بخش در برابر خشکسالی است.
با توجه به اینکه خراسان جنوبی قطب دوم شترداری در کشور است، مسئولان نگاه ویژهای به صنعت شترداری داشته باشند.
به گزارش روابط عمومی سازمان جهاد کشاورزی خراسان جنوبی، عبدالرضا رضایی در بازدید از باغات عناب گفت: ارزشافزودهای که انتظار میرود تولید عناب با توجه به ارزش غذایی و دارویی که دارد ایجاد کند هنوز محقق نشده و در این راستا هنوز با ایدهآلها فاصله زیادی داریم.
مدیر امور باغبانی سازمان جهاد کشاورزی خراسانجنوبی، اظهار داشت: در حال حاضر سطح زیرکشت باغات عناب در خراسانجنوبی بالغبر سه هزار هکتار است.
وی با بیان اینکه سال گذشته در سطح استان نزدیک به پنج هزار و 138 تن عناب تولید شده است، تصریح کرد: پیشبینی میشود امسال نیز تولید پنج هزار و 500 تن عناب در استان به ارزش 660 میلیارد ریال محقق شود.
خراسانجنوبی رتبه نخست تولید عناب را در کشور دارد
مدیر امور باغبانی سازمان جهاد کشاورزی خراسانجنوبی با اشاره به اینکه از نظر سطح زیرکشت و تولید عناب خراسانجنوبی رتبه نخست را در سطح کشور دارد، یادآور شد: در حال حاضر 9 هزار خانوار بهرهبردار در خصوص تولید عناب در استان فعالیت دارند.
رضایی با بیان اینکه صادرات عناب به خارج از کشور به شکل رسمی وجود ندارد، اضافه کرد: تولید عناب از نظر اقلیمی متناسب با اقلیم استان بوده و با توجه به خشکسالی و بحران آب جزو محصولات کمآببر مانند سه محصول باغی استراتژیک استان(عناب، زعفران و زرشک) است.
وی گفت: از ویژگیهای دیگر این محصول این بوده که از نظر بهرهوری آب و پتانسیل تولید و یا نسبت ارزش ایجاد شده به ازای آب مصرف شده جزو محصولات شاخص است.
ارزش افزوده مورد انتظار تولید عناب در خراسانجنوبی ایجاد نشده است
مدیر امور باغبانی سازمان جهاد کشاورزی خراسانجنوبی با اشاره به اینکه با توجه به خشکسالی و کاهش نزولات جوی و منابع آبی بحث توسعه در محصولات مختلف کشاورزی مدنظر نیست ولی بحث جایگزینی محصولات کمآببر و حذف محصولات دارای نیاز آبی بالا دنبال میشود، افزود: بنابراین در بخش ترویج و آموزشهایی که صورت میگیرد در این مسیر قرار گرفتهایم تا کشاورزان ترغیب شوند به سمت محصولاتی بروند که از نظر بهرهوری آب بیشترین بهرهوری و کارایی را با کاشت محصولات کمآببر داشته باشد که عناب جزو این محصولات است.
رضایی تصریح کرد: بیشترین میزان سطح زیرکشت عناب در استان مربوط به شهرستانهای سربیشه، خوسف، درمیان و بیرجند است.
وی با بیان اینکه عناب تولید شده در استان هنوز در سطح بینالمللی جایگاه خاصی ندارد ولی در کشور با توجه به خصوصیات اقلیمی استان جایگاه نخست تولید عناب را دارد، یادآور شد: ارزشافزودهای که انتظار میرود تولید عناب با توجه به ارزش غذایی و دارویی که دارد ایجاد کند هنوز محقق نشده و در این راستا با ایدهآلها هنوز فاصله زیادی داریم.
عدم آگاهی جامعه از خواص عناب دلیلی بر عدم صادرات عناب به شکل انبوه
مدیر امور باغبانی سازمان جهاد کشاورزی خراسانجنوبی ادامه داد: تبلیغات کافی در مورد خواص عناب نشده تا به عنوان محصولی دارویی و با ارزش غذایی بالا در سبد مصرف خانوارها قرار گیرد و در حال حاضر اقدامات خوبی در راستای فرآوری برخی از محصولات عناب مانند قند عناب، آب مقطر عناب، شکلات عناب، شربت عناب توسط جهاد دانشگاهی و کارخانههای فرآوری در حال انجام بوده که آینده خوبی را برای تولید این محصول در استان ترسیم میکند.
رضایی اضافه کرد: برای شناسایی ارقام عناب کارهای اولیهای انجام شده و باید این شناسایی براساس شرایط مختلف به شکل علمی صورت گیرد هر چند از نظر محلی ارقامی برای عناب وجود دارد.
وی با بیان اینکه خواص دارویی عناب بسیار زیاد است، یادآور شد: هنوز در داخل کشور خواص عناب به طور کامل برای مردم فرهنگسازی نشده و همچنین برای فرآوری و بستهبندی آن کار زیادی صورت نگرفته و این دو عامل شاید از جمله دلایل عدم صادرات آن به شکل انبوه است.
تعاونیها فعالتر وارد بخشهای مختلف کشاورزی شوند
مدیر امور باغبانی سازمان جهاد کشاورزی خراسانجنوبی با اشاره به اینکه بستهبندی عناب تازه و صادر شدن آن به سایر نقاط کشور در حال انجام بوده و این اقدامات میتواند به بازار فروش و در بالا بردن ارزش این محصول به کشاورزان کمک کند، افزود: در بحث بستهبندی اگر کسی متقاضی باشد تسهیلات در اختیارش قرار میگیرد.
رضایی با اشاره به اینکه واحدهای بستهبندی موجود به طور تقریبی نیمهفعال هستند، گفت: رویکرد جدید برای بستهبندی و عرضه محصول زرشک و عناب به شکل تازه ایجاد شده است.
وی تصریح کرد: تعاونیها میتوانند در این بخش ورود یابند و سازمان نیز کارهای حمایتی، آموزشی و فرهنگسازی را انجام میدهد تا کشاورزان به سمت تعاونیها برای عرضه محصولشان به بازار تمایل یابند.
لزوم سوق دادن فعالیتهای تحقیقاتی و پژوهشی به سمت چگونگی فرآوری عناب
مدیر امور باغبانی سازمان جهاد کشاورزی خراسانجنوبی ادامه داد: باید تعاونیها در بخشهای مختلف کشاورزی فعالتر برخورد کنند و شاید مشکل مهم در تمام بخشهای کشاورزی در بحث بازاریابی عدم فعال بودن تعاونیهای کشاورزی است.
رضایی با اشاره به اینکه با فرآوردههای مختلف عناب از جمله شکلات، شرب و قند عناب میتوان در بازارهای تجاری این محصول را بهتر به فروش رساند و جایگاه بهتر برای این محصول ایجاد شود، اضافه کرد: باید کارهای تحقیقاتی و پژوهشی به سمت چگونگی فرآوری عناب و دیگر محصولات باغی استان سوق یابد که خوشبختانه در مورد عناب این اقدام آغاز شده است.
وی تصریح کرد: برای بازدهی بیشتر و بالا بردن راندمان تولید در مورد محصول عناب واحد کشت بافت در استان فعال بوده که فلاتیپهای مختلفی که از دیگر مناطق جمعآوری میشود به روش کشت بافت و با توجه به شرایط مختلف اقلیمی استان تکثیر میشوند که امید است در سالهای آینده از نظر کیفی، اندازه و سایر شاخصها بتوانیم محصول عناب مطلوبتری در استان تولید کنیم.
رضایی یادآور شد: جهاد کشاورزی برای بهبود کار کشاورزان عنابکار در استان آموزشهای علمی و تئوری با حضور کارشناسان متخصص در این حوزه ارائه میدهد که این آموزشها شامل مباحثی همچون هرس درختان عناب، نوع تعذیه درختان عناب، فواصل کاشت، تهیه نهال سالم و عاری از آفت، مبارزه با بیماریها و آفات این درخت، نحوه صحیح انتقال نهال به باغات عناب، مباحث فنی و چگونگی اجرای سیستمهای نوین آبیاری میگردد.
وی با بیان اینکه برای اجرای سیستمهای آبیاری نوین در باغات عناب به صورت تدریجی باغات قدیمی را تحت پوشش این سیستم قرار میدهیم، گفت: باید کشاورزان از این فرصت با توجه به کمبود نزولات جوی و منابع آبی استفاده کنند.
سموم و کودهای شیمیایی تحت نظارت کارشناسان کشاورزی و گیاهپزشکان استفاده شود
مدیر امور باغبانی سازمان جهاد کشاورزی خراسانجنوبی با اشاره به اینکه آفات عناب محدود است، افزود: اکثر تولید عناب در خراسانجنوبی سالم و ارگانیک بوده چون استفاده از سموم بسیار کم است.
رضایی از کشاورزان عنابکار و تمام باغداران خواست از سموم و کودهای شیمیایی تحت نظر کارشناسان کشاورزی و متخصصان گیاهپزشکی برای باغات خود استفاده کنند زیرا استفاده از سموم و کودهای شیمیایی به شکل غیرکارشناسانه آفات را در مقابل آنها مقاومتر ساخته و در نتیجه در آینده کشاورزان را با مشکلات دیگری روبرو میسازد.
وی با بیان اینکه کشاورزان سموم و کودهای شیمیایی برای باغات و درختان خود را از مراکز معتبر و دارای مجوز تهیه کنند، اضافه کرد: کشاورزان برای آگاهی بهتر از نحوه استفاده از سموم و کودهای شیمیایی برای درختان خود میتوانند با کارشناسان این حوزه ارتباط داشته و از آنها مشورت بخواهند.